فضل الله روزبهان خنجى اصفهانى

مقدمهء مصحح 13

تاريخ عالم آراى امينى ( فارسى )

مقدّمهء مصحّح مرگ تيمور و قدرت گرفتن آق قوينلوها تيمور كه در دوران حيات خود كشورهاى زيادى را از هندوكش تا درياى مديترانه فتح كرد ، در سال 807 / 1404 ، ديده از جهان فرو بست و ميراث او در معرض تجزيه و انحلال قرار گرفت ، جانشينان او استعداد و درايتى براى اداره كردن آن سرزمينهاى پهناور نداشتند . شاهرخ پسر كوچك تيمور كه در دوران پدر ، حكومت خراسان را در دست داشت ، سرانجام با رفع اختلافات خانگى ، دولت پر قدرت و استوارى را به وجود آورد ؛ او پايتخت امپراتورى تيمورى را از سمرقند به هرات كه پايگاه وى بود ، منتقل كرد و مدّت چهل و سه سال ( 807 - 850 ) از سرحد چين تا مرز روم و از اقصاى تركستان تا مرز هند فرمان راند . همزمان با حكومت شاهرخ ، عثمانيان در غرب ايران نيز حكومتى مقتدر و نيرومند پديد آورده بودند و مدام متصرفات خود را گسترش مىدادند . شاهرخ كه از همان اوان سلطنت خود نسبت به اوضاع غرب ايران و نافرمانى تركمانان آق قوينلو و قراقوينلو بيمناك بود ، با شاهان عثمانى روابط سياسى حسنه‌اى برقرار كرد كه تا پايان حكومت تيمورى تداوم يافت . امّا بلافاصله پس از مرگ او قلمرو وسيع تيمورى بار ديگر در آشوب سياسى فرو رفت . چند سال طول كشيد تا ابو سعيد ( 855 - 872 ) موفق شد